Rugschool is een veelgebruikt begrip. Maar als je het woord “rugschool” googelt, krijg je vaak een vrij algemene (en AI-gegenereerde) uitleg zoals deze:
“Rugschool is een gespecialiseerd, multidisciplinair revalidatieprogramma gericht op het voorkomen, behandelen en verminderen van (chronische) rug- en nekklachten. Door middel van educatie, houdingscorrectie, ergonomische tips en spierversterkende oefeningen (buik- en rugspieren) leert men de wervelkolom correct te belasten. Het is vaak een intensief traject in ziekenhuizen of bij kinesisten.”
Theoretisch correct. Rugschool vertrekt vanuit een breed kader met als doel klachten duurzaam te verminderen.
Maar hoe ziet dat er in de praktijk uit? We starten met het onderscheid uit te leggen tussen rugschool in het ziekenhuis versus bij een zelfstandige kinesist.
In het ziekenhuis
Als vergelijking nemen we Revalier, het revalidatiecentrum verbonden aan het Heilig Hart Ziekenhuis Lier.
Bij Revalier doorloop je een traject waarbij je twee keer per week een groepssessie van twee uur volgt, gedurende maximaal achttien weken. In totaal heb je recht op 36 sessies.
De betaling verloopt via het derdebetalerssysteem: jij betaalt als patiënt enkel het remgeld, de rest wordt rechtstreeks met de mutualiteit geregeld. De hoogte van het remgeld hangt er vanaf of je recht hebt op verhoogde tegemoetkoming. Wanneer je (arbeids)arts oordeelt dat je in aanmerking komt voor het “preventieprogramma voor lage rugpijn”, kan het Fonds voor Beroepsziekten het remgeld op zich nemen.
Daarnaast wordt via vragenlijsten nagegaan in welke mate je rugklachten impact hebben op je dagelijks leven. Indien nodig kan begeleiding door een psychologe helpen om beter met pijnklachten om te gaan.
Dit traject is sterk gestructureerd en multidisciplinair, met een duidelijke opbouw in groep.
Bij een zelfstandige kinesitherapeut
Algemeen heb je, mits voorschrift van een (huis)arts, recht op achttien individuele behandelingen van dertig minuten per kalenderjaar bij een zelfstandige kinesitherapeut.
De kostprijs en terugbetaling hangen af van de conventiestatus van de kinesitherapeut en je eigen sociaal statuut. Hoe het traject inhoudelijk wordt ingevuld, verschilt van praktijk tot praktijk.
Hier ligt de nadruk meestal op individuele begeleiding en een meer flexibele aanpak.
Rugschool bij Volt Lier
Bij Volt Lier geloven we sterk in een behandelplan op maat. Hoe vaak je komt, hoeveel sessies nodig zijn en hoe het traject verloopt, wordt bepaald door verschillende factoren.
Na een grondige anamnese analyseren we eerst jouw meest dringende hulpvraag. Is pijnreductie op dit moment prioritair? Wil je je mobiliteit verbeteren? Is een gebrek aan uithouding je grootste struikelblok? Of wil je vooral herval in de toekomst voorkomen?
Die eerste focus bepaalt onze start en geeft richting aan het traject. Tegelijk verliezen we het bredere plaatje nooit uit het oog: alle facetten van rugschool komen aan bod. We werken vanuit drie pijlers: manuele therapie, educatie en oefentherapie, die samen zorgen voor een duurzame en doordachte aanpak. Zo stemmen we elke behandeling niet alleen af op je klachten, maar ook op jouw lichaam, context en doelen.
Manuele therapie
We bekijken je algemene lichaamshouding, maar vooral je bewegelijkheid. Hoe iets staat is minder belangrijk dan hoe iets beweegt. Wanneer bepaalde structuren onvoldoende of net overmatig bewegen, werken we hier gericht op in. Zo verbeteren we niet alleen de mobiliteit, maar ook de manier waarop je lichaam belasting opvangt en verdeelt in het dagelijks leven.Denk je nu: “Ik ben al heel mijn leven een stijve hark”? Geen zorgen. Met beweeglijkheid bedoelen we niet dat je plots met je handen tot aan de grond moet kunnen. Beweeglijkheid en flexibiliteit zijn niet hetzelfde. Bovendien houden we rekening met individuele verschillen: de ene persoon is nu eenmaal soepeler dan de andere.
Educatie
Het klassieke advies om “door de knieën te buigen” is te simplistisch. Je rug belasten is niet gevaarlijk, in tegendeel, het is net noodzakelijk. Ons lichaam is gemaakt om te bewegen en om krachten op te vangen.
Stel dat je impulsief beslist om een halve marathon te lopen, terwijl je normaal vooral fietst en zelden loopt. Dan is de kans groot dat je knieën tijdens of na het lopen pijn doen. Logisch: ze zijn die impact niet gewend. De oplossing? Je belastbaarheid gradueel opbouwen in functie van je doel.
Bij rugpijn redeneren we vaak anders. We ontlasten massaal onze rug. En wanneer we dan helpen verhuizen en nadien pijn hebben, zien we dat als bevestiging dat onze rug een “zwakke schakel” is. Terwijl die net training en geleidelijke belasting nodig heeft, in plaats van nog meer ontlasting.
Bij Volt bouwen we de belasting van je rug dus gradueel op, op een manier waarvoor ze ontworpen is.
Hoe je dat concreet doet, hangt volledig af van jouw persoonlijke context. Je job speelt daarin een rol: een arbeider met fysiek zwaar werk belast zijn rug anders dan iemand met een zittende kantoorfunctie. Daarnaast beïnvloeden ook sportbelasting, dagelijkse routines, stressniveau, slaapkwaliteit en algemene conditie hoe belastbaar je lichaam is. Daarom stemmen we educatie nooit standaard af maar volledig op jouw leven en situatie.
Oefentherapie
We vertrekken bijna altijd vanuit de basis. “Bekkenkantelingen, heb je daar al eens van gehoord?” is vaak een van de eerste vragen. Voor sommigen lukt het om die controle binnen één minuut te vinden, voor anderen duurt het een volledige sessie vooraleer ze echt voelen wat er moet gebeuren. Dat verschil is normaal.
Maar daarna stopt het niet bij simpelweg meer herhalingen uitvoeren. Oefeningen personaliseren we niet enkel door het aantal repetities te verhogen; ze worden relevanter door ze functioneel te maken. We kijken samen wanneer je klachten optreden, tijdens welke activiteiten je hinder ervaart en hoe je belasting over de dag verdeeld is.
Een ijzersterke core hebben is op zich mooi, maar als je die kracht niet functioneel kan inzetten in jouw dagelijkse leven, zal ze je niet vooruithelpen.
Duurzaamheid
De realiteit is dat weinig mensen hun hele leven trouw oefeningen blijven doen op een matje. Vaak starten ze gemotiveerd. De klachten nemen af, en daarmee ook de noodzaak om te oefenen. Geleidelijk verdwijnen de oefeningen naar de achtergrond tot de klachten opnieuw opduiken.
Daarom kijken we binnen onze praktijk verder dan enkel het aanleren van oefeningen. We focussen op integratie in je dagelijks leven, zodat wat je leert geen losstaand moment blijft, maar deel wordt van hoe je beweegt en belast doorheen de dag.
Het doel is niet dat je dit voor altijd moet blijven doen maar dat we samen zoeken naar een aanpak die ervoor zorgt dat je het op termijn net niet meer nodig hebt.
Conclusie
Rugschool is geen vaststaand protocol, maar een kader waarbinnen verschillende accenten mogelijk zijn. In het ziekenhuis volg je doorgaans een sterk gestructureerd groepsprogramma met een duidelijke opbouw en vaste sessies. Bij een zelfstandige kinesitherapeut krijg je meer individuele begeleiding, afgestemd op jouw specifieke klachten.
Bij Volt Lier integreren we rugschool in een behandelplan op maat, waarbij jouw hulpvraag en context het vertrekpunt vormen.
Uiteindelijk draait het, ongeacht de setting, altijd om dezelfde kernvraag:
hoe maken we jou en jouw rug sterker, zelfstandiger en duurzamer belastbaar?
